Page content
Pijn- en angstbestrijding met medicamenten (Lachgassedatie)
Vrijwel iedere tandheelkundige behandeling kan pijn veroorzaken, daarom wordt er de voorkeur aan gegeven om vrijwel iedere behandeling plaatselijk te verdoven.
Met andere woorden het gebied van de behandeling wordt "pijnloos" gemaakt, zodat u de behandeling wel zal bemerken, maar geen pijn zal voelen. Het kan wel eens gebeuren dat een behandeling nog pijnlijk blijkt te zijn na de eerste keer verdoven. Dan kan en zal er natuurlijk door de tandarts altijd nog extra worden verdoofd.
Angst kan bestreden worden met behulp van medicijnen als Valium, Temesta, Midazolam (Dormicum®), Librium en dergelijke. Deze manier van angstbestrijding heeft echter voor de tandheelkunde een groot nadeel. Dit soort medicijnen werkt niet voldoende op het moment dat het nodig is en heeft meestal een veel langer effect dan de behandeling zelf duurt. Soms zelfs langer dan 20 uur. Midazolam is daar een uitzondering op, dit middel werkt maar ongeveer twee uur.
Uit onderzoek is gebleken dat angstbestrijding door middel van gedragsbeïnvloeding op de lange termijn het grootste effect heeft. Toch kunnen niet alle mensen die zich bij ons laten behandelen zich hieraan overgeven. Voor hen heeft SBT ook andere mogelijkheden. Hier volgen de verschillende methoden:
Lachgas-sedatie
Al vele jaren kan de tandarts over een apparaat beschikken, waarmee een mengsel van zuurstof en weinig lachgas via een neusmasker door de patiënt kan worden ingeademd. Het inademen van zo'n mengsel van zuurstof met lachgas heeft een geruststellende en kalmerende (sederende) werking. Het wordt daarom lachgas-sedatie genoemd.
In landen als de Verenigde Staten, Engeland, Denemarken en Zweden wordt deze vorm van sedatie veel toegepast, ook in de huispraktijk.
Het is een veilig hulpmiddel, waarbij de patiënt steeds bij bewustzijn blijft. De grote voordelen van lachgassedatei zijn dat het snel inwerkt, maar ook snel uitwerkt en daardoor makkelijker te sturen is in diepte en tijd.
Het is een behandelmethode, die met name geschikt is voor mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking (handicap) en angstige kinderen, zij kunnen vaak de situatie niet goed aan of reageren angstig op nieuwe situaties.
Voor volwassenen voor wie de tandheelkundige behandeling (tijdelijk) een te grote belasting vormt, kan behandeling met lachgas een extra steuntje zijn om hun angst beter aan te kunnen en om uiteindelijk de weg terug te vinden naar een regelmatige behandeling door de huistandarts.
De behandeling met lachgas-sedatie
Voor de behandeling
Voordat de tandheelkundige behandeling wordt begonnen, zal eerst het plan voor deze behandeling met u worden besproken. De medische, emotionele en tandheelkundige kanten zullen zo goed mogelijk aan u worden uitgelegd. U heeft daarbij alle gelegenheid om uw vragen en ideeën in te brengen en te bespreken.
Als tijdens dit gesprek wordt gekozen voor een behandeling met lachgas-sedatie wordt eerst de hele gang van zaken aan u uitgelegd.
Vooraf dient u met de tandarts te overleggen over medicijnen, die u eventueel gebruikt. Wanneer u komt voor de behandeling met lachgassedatie, mag u in de uren daaraan voorafgaand niet te veel eten. Een licht ontbijt of een lichte lunch is toegestaan.
De toediening
De behandeling begint met het passen van het neusmasker, waarmee het lachgas en de zuurstof worden toegediend.
Het neusmasker is door middel van drie slangen verbonden met een speciaal voor deze behandeling ontworpen mengapparaat. Met behulp van dit mengapparaat kan de zuurstof en het lachgas in iedere gewenste verhouding gemengd worden.
De maximale hoeveelheid lachgas in het mengsel is 50% en de zuurstof is dus minimaal 50%. Ter vergelijking: in de lucht die wij inademen zit ruim 20% zuurstof.
De verhouding tussen lachgas en zuurstof, maar ook de totale hoeveelheid van het mengsel kunnen gemakkelijk op de individuele behoefte van iedere patiënt worden afgestemd.
De introductie begint met zuivere zuurstof, vervolgens wordt stapje voor stapje de lachgas toegevoegd en vermeerderd. Tot het moment dat u zich prettig en ontspannen voelt. Bij deze optimale concentratie lachgas, die gemiddeld 30-35% bedraagt, vindt de behandeling plaats.
De tandheelkundige behandeling verloopt verder op de normale wijze. Dit betekent dat de plaatselijke verdoving in de meeste gevallen ook gewoon nodig blijft. Alleen, u vindt het allemaal veel minder erg en minder vervelend, u kunt zich beter ontspannen.
Het is van groot belang voor het slagen van de sedatie en dus de behandeling, dat u continu inademt en uitademt door uw neus. Als u dat niet doet, vermindert de werking van het lachgas aanzienlijk, of houdt zelfs helemaal op.
Dit betekent bijvoorbeeld ook, dat u tijdens de lachgas-sedatie niet mag praten. Als u praat, ademt u namelijk door de mond. Het lachgas kan zijn werk dan niet doen en u "blaast" lachgas in de werkkamer van de tandarts. Om te voorkomen, dat het lachgas, dat nodig is voor uw behandeling in de behandelkamer van de tandarts terechtkomt, zult u dus ook alleen door uw neus moeten uitademen. Via de uitademslang en de afzuigslang wordt het ongebruikte lachgas dan weggezogen.
Als uw neus verstopt is door een verkoudheid, kunt u niet "onder lachgas" behandeld worden. U zult dan uw behandeling op tijd moeten afzeggen.
Alhoewel, na het inademen van lachgas, het eerste gevoel, wat onwennig en vreemd kan zijn, zal dit in de meeste gevallen na een paar minuten veranderen in een aangenaam, warm, ontspannen en zweverig gevoel. Sommige mensen vergelijken het gevoel met een aangename manier van een beetje dronken zijn: een prettig loom gevoel en een beetje afwezig. Het komt ook wel eens voor, dat iemand het een onprettig gevoel blijft vinden. In overleg met de tandarts zal dan gekozen kunnen worden voor een voorzichtige herhaling van de introductie op een ander moment (als u bijvoorbeeld wat minder gespannen bent) of voor een alternatieve behandelaanpak.
Lachgas op deze wijze gebruikt (lage concentraties en korte behandelingen van meestal niet langer dan een uur) is ongevaarlijk voor de gezondheid. Wel wordt geadviseerd om lachgas tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap (net als in feite het gebruik van medicijnen en bijvoorbeeld alcohol en sigaretten) niet te gebruiken.
Na afloop van de behandeling
De lachgassedatie wordt afgesloten met het gedurende ongeveer vijf minuten inademen van zuivere zuurstof.
Een groot voordeel van lachgassedatie is, dat wanneer het inademen van lachgas wordt gestopt, de werking ervan na 5-10 minuten is afgelopen en dat er vrijwel in alle gevallen geen na-effecten merkbaar zijn. Om absoluut zeker te zijn wordt geadviseerd om het eerste half uur nog niet aan het verkeer deel te nemen en om daar na nog extra voorzichtig en geconcentreerd te blijven.